Is hit-and-miss metselwerk geschikt voor jouw ontwerp?
Voor architecten in het VK voelt “meer doen met minder” tegenwoordig minder als een trend en meer als een vereiste. Economisch beleid en de financiële nasleep van COVID-19 blijven budgetten beïnvloeden, vooral bij woningbouwprojecten. Daarnaast speelt de urgentie van klimaatverandering en de bouwsector’s streven naar netto nuluitstoot, inclusief duurzamere woningen.
Deze factoren vergroten de druk om efficiënter te ontwerpen, zowel qua materialen als functionaliteit. Wat onveranderd blijft, is de ambitie van architecten om grenzen te verleggen. Hier komt een eenvoudige maar effectieve techniek als hit-and-miss metselwerk van pas – een creatieve toepassing van de schaalbare en duurzame kleibaksteen. In dit artikel bespreken we hit-and-miss metselwerk, alternatieve benaderingen, technische aspecten en praktijkvoorbeelden.

Wat is hit-and-miss metselwerk?
Hit-and-miss metselwerk is een ontwerpkeuze en metseltechniek waarbij een opening wordt gelaten tussen twee bakstenen op hetzelfde vlak, waar normaal gesproken mortel zou zitten. Door deze techniek te herhalen, ontstaat een rastereffect dat licht en natuurlijke lucht doorlaat.
Vergelijkbare technieken zijn:
Uitstekend metselwerk: waarbij sommige stenen iets verder naar voren worden geplaatst voor textuur of vorm.
Verzonken metselwerk: waarbij stenen iets naar binnen worden geplaatst voor een reliëfeffect.
Waarom hit-and-miss metselwerk gebruiken?
Er zijn vier belangrijke voordelen:
Esthetiek: Hit-and-miss metselwerk voegt een unieke uitstraling toe aan een gevel. Het speelt met het contrast tussen open en gesloten vlakken en creëert patronen van licht en schaduw. Bovendien is het kostenefficiënt door het gebruik van hetzelfde basismateriaal.
Licht en ventilatie: Ideaal voor ruimtes die privacy nodig hebben maar toch natuurlijk licht en luchtstroom moeten toelaten, zoals kantoren of gemeenschapsruimtes. Ook geschikt voor parkeergarages die ventilatie én discretie vereisen.
Duurzaamheid: Ondanks de openingen behoudt de muur de robuustheid en onderhoudsvriendelijkheid van kleibaksteen. Let op: altijd controleren of het product geschikt is voor deze toepassing.
Nul operationele CO₂-uitstoot: Kleibaksteen gaat gemiddeld 150 jaar mee en vereist weinig onderhoud, waardoor de levensduurimpact minimaal is.
Technische overwegingen
Hoewel hit-and-miss metselwerk sterk en duurzaam is, zijn er aandachtspunten:
Draagvermogen: Volgens de Brick Development Association (BDA) kan de draagkracht verminderd zijn. Factoren zoals steentype, muurdikte en metselverband spelen een rol. Ondersteunende elementen zoals pilaren of balken kunnen helpen.
Waterbestendigheid: Gebruik geen geperforeerde of gegroefde stenen, omdat deze water kunnen vasthouden en schade kunnen veroorzaken.
Klimrisico: Vermijd deze techniek op plekken waar mensen via de openingen kunnen klimmen (veiligheids- en verzekeringsrisico’s).
Advies: Overleg altijd met een constructeur en de bakstenenfabrikant om risico’s vroegtijdig aan te pakken.
Voorbeeld: Floren Avorio-bakstenen
Met een breed scala aan kleuren en texturen bieden Floren-bakstenen talloze mogelijkheden voor creatieve toepassingen van hit-and-miss metselwerk.

Verwondering oproepen met minder
Hit-and-miss brickwork heeft het potentieel om zowel intrige als functie toe te voegen aan structuren van elke omvang en bestemming. Het vormt een opvallend element van de nieuwste studentenhuisvesting van Arts University Bournemouth, eervol vermeld bij de Civic Trust Awards 2023. Het is ook een centraal kenmerk van de Eylenbosch Brouwerij in Vlaanderen, België. OSK-AR architecten gebruikten onze Floren.be Avorio-bakstenen samen met gerecupereerde bakstenen van de oorspronkelijke gebouwen om het ongebruikte terrein te herontwikkelen tot woon-, handels- en diensteneenheden.
Bij Michelmersh horen we altijd graag van architecten die willen innoveren met kleibaksteen en bespreken we graag de technische vereisten van je project. Wil je ontdekken welke producten je kunnen helpen om je ontwerpambities te realiseren? Neem dan vandaag nog contact op met ons deskundige team.